ადვოკატი და უფლებადამცველი მამუკა ნოზაძე გორის საარჩევნო ოლქში „პატრიოტთა ალიანსიდან“ მაჟორიტარი დეპუტატი იყო. როგორც ცნობილი გახდა, ამ ოლქში მეორე ტური დაინიშნა და, ამჯერად, მხოლოდ „ქართული ოცნების“ კანდიდატი _ მაკრახიძე და ირაკლი ალასანია უნდა შერკინებოდნენ ერთმანეთს. თუმცა ასევე გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ალასანია მეორე ტურში მონაწილეობას აღარ მიიღებს და ავტომატურად გამარჯვება „ქართულ ოცნებას“ გადაეცემა.
როგორც მიმდინარეობდა არჩევნები გორში და რა უთხრა „ქრონიკა+“-ს უფლებადამცველმა და ერთ-ერთმა დამარცხებულმა კანდიდატმა?
მამუკა ნოზაძე:
_ რა თქმა უნდა, წავაგე არჩევნები. ბოლო ადგილზე არ გავსულვარ, ბევრ კანდიდატს მოვუგე, მაგრამ ეს რა მოგებაა, როცა არჩევნებში გადამწყვეტი არის ფული და კრიმინალების მოქმედება? ეს არის სამარცხვინო ქვეყანა იმიტომ, რომ ამ ქვეყანაში ვერ ისწავლა ამომრჩეველმა წესიერი არჩევანის გაკეთება და ისევ იყიდება ადამიანი ერთდღიანი მუცლის ამოყორვის გამო, იღებს გადაწყვეტილებას და იმ პარტიას აძლევს ხმა, ვინც უფრო მეტ ფულს აძლევს. ეს არის ქვეყნის დაქცევის მომასწავებელი, იმიტომ, რომ ასეთი არჩევანი ვერ შეუწყობს ხელს ქვეყნის სახელმწიფოებრივ განვითარებას.
ძალიან ცუდი სიტუაცია იყო გორში. ეს ისეთი ქალაქია, ყველამ ყველაფერი ძალიან კარგად რომ იცის. კრიმინალებს პირდაპირ მოსთხოვეს და მათ შეჰპირდნენ, რომ გამოუშვებდნენ საპროცესო გარიგებების საფუძველზე და სხვადასხვა საშუალებით. ზოგის მიმართ საქმეა აღძრული. მათ უთხრეს, რომ ამ საქმებს შეწყვეტენ. ერთი სიტყვით, სამართლებრივ ჩარჩოში როგორც ხელისუფლებას აწყობს, ისე მოაქცევენ ყველაფერს. ასევე დაჰპირდნენ, თუ მიიღებდნენ მმართველი პარტიის სასარგებლოდ გადაწყვეტილებას, მათ პრობლემები მოუგვარდებოდათ.
_ კონკრეტული ფაქტები თუ გაქვთ, ვის დაჰპირდნენ ამას?
_ ცხადია, გვარები ვიცი, მაგრამ ვერ დავასახელებ იმიტომ, რომ ზოგი ჩემი დაცვის ქვეშ მყოფიც კი არის. დაჰპირდნენ კონკრეტული ადამიანები, რომლებიც მმართველ პარტიასთან არიან ასოცირებულნი. გორში ყველამ იცის ეს, მათ შორის, ჟურნალისტებმაც, უბრალოდ, მე ვერ გავაჟღერებ, რომელი პიროვნების საქმეებია და რომელ პიროვნებებს დაჰპირდნენ ხელისუფლების წარმომადგენლები შეღავათებს.
_ ეს საქმეები რომ მოგვარდება, მერე მაინც ხომ მივხვდებით, რაზე, ან ვისზეა საუბარი?
_ საზოგადოება ვერ მიხვდება, კონკრეტულად ვის მოუგვარდება პრობლემა იმიტომ, რომ ეს ყველაფერი საჯარო სივრცის მიღმა იქნება და კონტროლს ვერავინ გაუწევს. ფაქტია, რომ მოტივირებული ახალგაზრდობა მიდიოდა და აიძულებდა თავის თანამეგობარს, მეზობელს ასეთი არჩევანი გაეკეთებინათ, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ამ ადამიანების ციხიდან გამოყვანა ვერ მოხერხდებოდა.
ეს იყო ერთი პრობლემა, რაც ამ არჩევნების დროს დაფიქსირდა და მეორე კიდევ გახლდათ პირდაპირი მობილიზება. არჩევნების გაყალბება არ არის კონკრეტულად ურნაში ბიულეტენის ჩაგდება, ეს გაყალბების ერთი სახეა, მაგრამ როდესაც კარუსელს ატრიალებ, როდესაც ის ადამიანები მიგყავს, რომლებიც დაინტერესებულები არიან შედეგებით ამა თუ იმ პარტიის სასარგებლოდ და აიძულებ, მისცეს ხმა და არ არის თავისუფალი გარემო არჩევნების დროს, ფაქტობრივად, სამარცხვინო, დერეფნებში გავლა გიწევს და საარჩევნო ურნამდე ასე მიაღწევ, ეს ზეგავლენის ერთ-ერთი ფაქტორია. მინდა გითხრათ, რომ, ასევე, პირდაპირ ურიგებდნენ ფულებს ამომრჩევლებს. ეუბნებოდნენ, რომ შესულიყვნენ, მოეხაზათ, გამოდიოდნენ და მერე უკვე ფულებს უნაწილებდნენ. ზოგს ეუბნებოდნენ, ფოტო გადაიღე, გვაჩვენე და ამის მერე მიიღებ ფულსო. ამას მარტო მმართველი პარტია არ აკეთებდა, ამას ოპოზიცია _ „ნაცმოძრაობა“ და სხვადასხვა პარტიაც აკეთებდა.
_ საარჩევნო შტაბების წინ არიგებდნენ ფულს?
_ არავითარი საარჩევნო შტაბი. მობილიზებული ჰყავდათ კოორდინატორები და მათი თანაშემწეები. ეს მახინჯი მექანიზმი „ნაცმოძრაობამ“ შემოიღო, რომელიც „ქართულმა ოცნებამ“ აიტაცა და ეფექტიანად გამოიყენა. არც ერთ ქვეყანაში არ არის ასეთი რამ. რა კოორდინატორი, რის კოორდინატორი? საარჩევნო კამპანიას საარჩევნო შტაბი აწარმოებს. რა შუაშია აქ კოორდინატორი? წინასწარ 10-15-ჯერ მიდიოდნენ ამომრჩევლებთან. ამ კოორდინატორებს კიდევ ფსიქოლოგიურ ტრენინგებს უტარებდნენ, ხელფასებს აძლევდნენ 3 თვის მანძილზე და მოსყიდულ ამომრჩეველს აძლევდნენ ფულს, როდესაც უბნიდან გამოვიდოდა, ზოგს ხელზე აძლევდნენ, ზოგი უკვე მანამადე ჰყავდათ ნაყიდი, აბსოლუტურად ფულმა მიიღო გადამწყვეტი როლი ამ არჩევნებზე. იყვნენ ადამიანები, რომლებიც ერთი პარტიიდანაც იღებდნენ და მეორისგანაც და საბოლოოდ კიდევ შედეგებმა აჩვენა, ვის საასარგებლოდ მიიღეს გადაწყვეტილება. აი, ასეთი არჩევნები ჩატარდა.
_ მიუხედავად ამ ყველაფრისა, მეორე ტური დაინიშნა თქვენთან?
_ მეორე ტურს აზრი არ აქვს. შედეგებმა აჩვენა, რომ მმართველი პარტიის ყველა წევრმა უპირატესობით გაიმარჯვა, უბრალოდ, მეორე ტური საარჩევნო ბარიერმა გამოიწვია, აზრი არ აქვს კანდიდატების მონაწილეობას იმიტომ, რომ მეორე ტურის დროს უფრო მობილიზებული იქნება „ქართული ოცნება“ და კიდევ უფრო მეტი ფული დაიხარჯება. გამორიცხულია, რომ მმართველი პარტიის კანდიდატმა ვერ გაიმარჯვოს და, ალბათ, ამიტომაც თქვა მეორე ტურზე უარი ირაკლი ალასანიამ. ერთადერთი რაიონი არის ხაშური, სადაც პირველსავე ტურში „ქართული ოცნების“ კანდიდატთან უპირატესობა გამოვლინდა სიმონ ნოზაძის მხრიდან და ბუნებრივია, სიმონ ნოზაძე მეორე ტურშიც გაიმარჯვებს იმიტომ, რომ პერსპექტივა არ აქვს ვალერი გელაშვილს. ის დისკრედიტებული კანდიდატია, დანარჩენ რაიონებში ყველგან მმართველი პარტია გაიმარჯვებს.
_ ანუ თქვენთან მაკრახიძე გახდება დეპუტატი?
_ კი ბატონო, ცნობილი მაკრახიძე, რომელიც 3 თვის წინ ნასამართლევი იყო და ახლა პარლამენტში უნდა იყოს. სტატუსით ნასამართლევი არ არის იმიტომ, რომ მის მიმართ ამნისტია გავრცელდა და ამნისტიიდან გამომდინარე, იურიდიულად, იგი ნასამართლევად არ ითვლება, რადგან შეწყდა სისხლის სამართლის საქმე, მაგრამ დანაშაული მას დაუდასტურდა და ასეთი ადამიანები უნდა ისხდნენ პარლამენტში და გადაწყვიტონ ქვეყნის ბედი. ეს არის სამარცხვინო და ჩვენ სამარცხვინო ქვეყანაში ცხოვრება გვიწევს. ასევე, „ქართული ოცნების“ პარტიული სიის უმრავლესობა არის „ნაციონალები“ და მათ შორის ზოგი ზონდერიც კი. მაგალითად, ერთ-ერთი შემიძლია დავასახელო: ვანო ზარდიაშვილი, რომელიც ზონდერად მუშაობდა და „ქართული ოცნების“ მიტინგზე მოსიარულე მანდატურებს დევნიდა და არჩევნების დროს ყველას მოუწოდებდა, ხმა მიეცათ „ნაცმოძრაობისთვის“. თანამშრომლებს ატერორებდა და ეს პიროვნება ადეიშვილის მარჯვენა ხელი, დღეს „ქართული ოცნების“ პარტიულ სიაშია. ფაქტობრივად, საკონსტიტუციო უმრავლესობის მოპოვება იმას ნიშნავს, რომ იმ ინსტიტუტებს, რომლებსაც აქამდე თუნდაც მედია ებრძოდა, საკონსტიტუციო სასამართლო, ასევე პრეზიდენტის ინსტიტუტი, ეს ბრძოლა დასრულდება მმართველი პარტიის სასარგებლოდ და არ არის გამორიცხული, დიქტატურა დაიწყოს. როდესაც განუსაზღვრელი ძალაუფლების თავმოყრა ხდება ერთი პარტიის ხელში, მაშინ იქ ყოველთვის ცდუნებაა და შესაძლებლობაც ჩვენისთანა ქვეყანაში, დაიწყოს რეპრესიები, დიქტატურა და ასე შემდეგ. ნაყოფიერი ნიადაგია ამისა. ჩვენთან არ არის დემოკრატია და წინასაარჩევნო კამპანიის დროს, როდესაც ვამბობდი, რომ ხდებოდა ოქრუაშვილის მხრიდან, ასევე სხვა პარტიების მხრიდან მოსყიდვის ფაქტები და ამაზე ხელისუფლებამ ადეკვატური რეაგირება არ მოახდინა, რადგან არ აწყობდა, შესაბამისად, ყველაფერზე უკვე ზედმეტია საუბარი.
_ ამ არჩევნებს როგორ შეაფასებთ?
_ ეს არ იყო თავისუფალი არჩევნები, მას თან ახლდა გაყალბება, გარე ფაქტორები რომლებიც ჩამოვთვალე იყო გაყალბების აშკარა ნიშნები და შედეგებზეც, ცხადია, აისახა.
_ ამ ყველაფრის დირიჟორი ვინ იყო?
_ ვინ და „ქართული ოცნება“. რაც შეეხება კანდიდატებს, ესენი იყვნენ ფულის ტომრები. რაც ხმები მიიღეს, ალალი არავისი არ არის, რის გამოც პარლამენტში მივიღეთ საშინელი შემადგენლობა.
_ ირაკლი ოქრუაშვილი შეეგუება ამ სიტუაციას? თითქოს ამბობდნენ, რომ ის, შეფარვით, მმართველი პარტიის კანდიდატი იყო?
_ ოქრუაშვილს რა ბერკეტი აქვს, რომ არ შეეგუოს? მას ფულის ხარჯვა ფუჭად გამოუვიდა და მეტი არაფერი. დიახ, ის ალტერნატივად მოიაზრებოდა, რადგან მმართველ პარტიას უჭერდა მხარს, მაგრამ, სამწუხაროდ, ფულის ხარჯვა გამოუვიდა. მეორე ტურში გასვლა ეს არის მირაჟი და დემოკრატობანას თამაში იმიტომ, რომ მეორე ტურში ყველა შედეგი „ოცნების“ სასარგებლოდ დასრულდება. გვეყოლება მმართველი ძალა საკონსტიტუციო უმრავლესობით _ „ოცნება“, რომელსაც განუსაზღვრელი უფლებები ექნება და კანონით შებურულ ქმედებებში მიიღებენ ბევრ ცუდ გადაწყვეტილებას, რაც ქვეყნის დემოკრატიისთვის კარგი არ იქნება.
_ უკვე არის საუბარი იმაზე, რომ კონსტიტუციის შეცვლა უნდათ...
_ კონსტიტუციასაც შეცვლიან და რა ცვლილებებსაც უნდათ, იმას განახორციელებენ, იმიტომ რომ საკონსტიტუციო უმრავლესობა მოიპოვეს. ვერც ერთ ქვეყანაში ვერ ნახავთ, რომ საკონსტიტუციო უმრავლესობა ჰქონდეს რომელიმე პარტიას. ყოველთვის დამაბალანსებელია მეორე, მესამე ძალა და ყოველთვის ჭიდილი მიდის ამ ძალების, რაც ხალხისთვის კარგია, მაგრამ, სამწუხაროდ, ესენი ყველა კანონს მიიღებენ და იტყვიან, რომ ასეთია კანონი და რა უნდა ქნას საზოგადოებამ? ვიღაცის ხუშტურებით, ერთი არაფორმალური მმართველის ხუშტურით უნდა ვიცხოვროთ ამ 4 წლის მანძილზეც. გვექნება ისევ ის სასამართლო, როდესაც მოსამართლე თავის ფუნქციას არ ასრულებს და დარბაზში არ შედის. როგორ შეიძლება, ექიმმა უარი განაცხადოს საოპერაციოში შესვლაზე? ეს იგივეა, როდესაც მოსამართლე უარს აცხადებს პროცესის ჩატარებაზე და გადაწყვეტილების დაწერაზე. ეს არის საქმისადმი პასუხისმგებლობის თავიდან არიდება და სამსახურებრივი მდგომარეობის გადამეტება, მაგრამ ჩვენ, საზოგადოებას, არაფერი შეგვიძლია იმის მეტი, მხოლოდ პრესით დავაფიქსიროთ ჩვენი პოზიცია. ალბათ, ესეც აღარ იქნება ცოტა ხანში.
_ ანუ პრესაზე ზეწოლაც დაიწყება?
_ რა თქმა უნდა, ისეთ კანონს მიიღებენ, რომ პრესას ცენზურა დაუწესდება. ყველაფერი იქით მიდის, რომ ცენზურა დაწესდეს, აზრის გამოთქმა შეიზღუდოს. მართალია, 21-ე საუკუნეში ფეისბუქი არის, მაგრამ გამორიცხული არაა, რომ საქართველო იმ ქვეყანას დაემსგავსოს, სადაც ფეისბუქიც აიკრძალა. უკვე ბევრ ქვეყანაში არის ასეთი პრაქტიკა, რომ ფეისბუქი აკრძალულია და გვექნება ქვეყანა, სადაც მემკვიდრეობით გადავა ხელისუფლება, ან კანონს მიიღებენ, რომ სულ თვითონ უნდა იყვნენ ხელისუფლებაში.
_ ნანობთ, არჩევნებში რომ მიიღეთ მონაწილეობა?
_ არა, მე დაახლოებით ვიცოდი, რომ ასეთი სიტუაცია იქნებოდა, მაგრამ მეგონა, ქართველი ამომრჩეველი და საზოგადოება გაიზარდა და მიიღებდნენ სწორ გადაწყვეტილებას. მე რაც ჩემი თვალით ვნახე, ჩემი ნაცნობები და თანამოქალაქეები როგორ იყიდებოდნენ ერთ-ორ სუფრაზე და 100 ლარზე, ამას მაინც არ მოველოდი. დღეის გადასახედიდან ბუნებრივია, მე რომ მცოდნოდა, ასე მოიქცეოდნენ, არ მივიღებდი გადაწყვეტილებას კენჭისყრაში მონაწილეობაზე. მე პროფესიაც მაქვს და წარმატებულიც ვარ ამ საქმეში. უბრალოდ, გული მწყდება ისეთ საზოგადოებაზე, რომელიც გაჭირვებაშია და ლუკმაპურისთვის, ერთი დღე რომ მუცელი ამოიძღოს, თავისი ქვეყნის საწინააღმდეგო გადაწყვეტილებას იღებს. ეს არის ქვეყნის დაქცევა. ვითომდა მეგობრის ციხიდან დახსნის მიზნით და მუცლის ამოყორვის მიზნით მათ მიერ მიღებული არასწორი, შეუგნებელი გადაწყვეტილება არის ქვეყნის წინააღმდეგ აწეული ხელი და ეს პასუხისმგებლობა ხალხმა უნდა გაითავისოს
ნელი ვარდიაშვილი